بهترین آزمون رغبت شغلی برای شناخت علاقه شغلی
مقدمه
بسیاری از افراد در مسیر انتخاب شغل یا رشته تحصیلی، بیش از هر چیز به دنبال یک آزمون علاقه شغلی معتبر و علمی هستند که بتواند علاقه واقعی آنها را مشخص کند. این آزمونها به فرد کمک میکنند تا تواناییها و استعدادهای خود را با دنیای واقعی و فرصتهای موجود در راه خود، مقایسه کند و جایگاه واقعی خود را کشف کنند. در این مقاله به بررسی این آزمونها میپردازیم و یکی از معتبرترین آنها، یعنی آزمون استرانگ را بهصورت دقیق بررسی میکنیم.
چرا شناخت رغبت شغلی به اندازه شناخت استعداد مهم است؟
افراد جذب محیطهای شغلیای میشوند که نیازهای شخصی آنها را تامین میکند و حس رضایت به آنها میدهد. پس اگر ویژگیهای فرد را بشناسیم و آن را با شرایط یک شغل خاص تطبیق دهیم امکان پیشرفت و رضایت فرد از آن شغل بیشتر است؛ استعداد نشان میدهد که شما در چه کاری توانمند هستید، اما رغبت شغلی مشخص میکند که از انجام چه کاری لذت میبرید. تحقیقات نشان میدهد نارضایتیهای شغلی اغلب به دلیل نادیده گرفتن رغبتها اتفاق میافتد. علاوه به این، مطالعه و شناخت استعدادهای فردی در ارتباط با موفقیت شغلی فرد اهمیت به سزایی دارد؛ چرا که استعدادها توانمندیهای ذاتی و اکتسابی فرد را نشان میدهند و در حالت عادی افراد بر اساس تواناییهای خود شغل خود را انتخاب میکنند(سادهترین و در دسترسترین نوع شغل) .
اما انتخاب شغل بر اساس استعداد و تواناییها لزوما رضایت شغلی را به وجود نمیآورد. در هزاره جدید هر فرد ممکن است چند بار شغل خود را تغییر دهد پس باید توجه بیشتری به سازگاری شغلی، رضایت شغلی و مشکلات پیش روی فرد معطوف شود. شناخت مشکلات پیش روی افراد و کسب سازگاری و رضایت شغلی منوت به فهم و شناخت رغبتهای شغلی هر فرد است؛ و رغبتهای شغلی فرد در صورت شناخته شدن انواع مشاغلی را که فرد در آنها احتمالا احساس راحتی و رضایت میکند را به او نشان میدهد ….
آزمونهای رغبت شغلی چگونه کار میکنند؟
آزمونهای رغبت شغلی با بررسی علایق، ترجیحات و واکنشهای فرد نسبت به فعالیتهای مختلف، الگوی علاقه شغلی او را شناسایی میکنند. به زبان سادهتر این آزمونها زیرگروه نظریههای خصیصه عامل میباشند. سنجشهای رغبت شغلی الگوهای منحصر به فرد از تواناییها و ویژگیهای فرد را پیدا کرده و در کنار ویژگیهای مشاغل آنها را مورد مطالعه قرار میدهند و سپس با تطبیق ویژگیهای فرد و شرایط یک شغل، رغبتهای فرد را اولیت بندی میکنند و بر اساس رغبتهای فرد مشاغل مرتبط را به او پیشنهاد میدهند.
آزمون استرانگ چیست؟
آزمون استرانگ (Strong Interest Inventory) یکی از قدیمیترین و معتبرترین آزمونهای رغبت شغلی در دنیاست که بر پایه پژوهشهای گسترده طراحی شده است. این پرسشنامه شامل 290 سوال است که 6 حوزه مختلف را میسنجد:
1. مشاغل : فهرستی شامل 107 عنوان شغلی که از شما میخواهد چگونگی احساس خود را در قبال انجام هر یک از این مشاغل مشخص سازید.(آیا دوست دارید در آن شغل مشغول به کار شوید یا خیر؟)
2. زمینههای موضوعی : شامل 55 موضوع شغلی که از شما میخواهد صرف نظر از اینکه آن را تجربه کرده یا نکردهاید میزان علاقه خود را مشخص کنید.
3. فعالیتها : شامل 84 عنوان فعالیت که از شما میخواهد میزان علاقهمندی خود را به آن فعالیتها مشخص کنید.
4. فعالیتهای تفریحی : شامل 28 نوع فعالیت تفریحی که از شما میخواهد بگویید نسبت به هر یک از این روشهای گذراندن اوقات فراغت چه احساسی دارید؟
5. در توضیح عنوان این حوزه میتوان گفت اکثر ما مشاغلی را برمیگزینیم که بتوانیم در آنها با افرادی که از معاشرت با آنها لذت میبریم، کار کنیم. در این حوزه باید مشخص کنید که از داشتن تماسهای روزمره با افراد بیانشده چه احساسی خواهید داشت؟
6. این حوزه با 9 پرسش از شما میخواهد که نشان دهید چگونه فردی هستید؟
در پایان و پس از انجام این آزمون توصیه میشود که حتما از نظرات کارشناسی مشاور شغلی معتبر و با تجربه استفاده کنید چرا که تفسیر و توجیح این آزمون طبق نظرات کارشناس متخصص معتبر است.
آزمون استرانگ چه چیزی را میسنجد؟
این پرسشنامه آزمون سنجش توانایی نیست! بلکه این آزمون علایق شغلی فرد را با الگوهای شغلی افراد دیگر مقایسه میکند و میزان شباهت علایق هر فرد را به هر مسیر شغلی نشان میدهد.
مزایای آزمون استرانگ
1. به خود شناسی دقیق و اصولی فرد کمک میکند
2. خصوصیات فردی و مختص به هر فرد را به صورت انفرادی مشخص میکند
3. ویژگیهای شخصیتی فرد را با ویژگیهای مشاغل تطبیق میدهد.
4. با توجه به پاسخ هر فرد به سوالات حداقل 30 حیطه شغلی را به ترتیب اولویت بندی و معرفی میکند.
پشتوانه علمی قوی، ساختار دقیق و تمرکز بر رغبتهای واقعی از مهمترین مزایای آزمون استرانگ هستند
محدودیتهای آزمون استرانگ
1. تعداد سوالات (290) برای پاسخگویی زیاد است و ممکن است افراد حوصله و دقت کافی برای پاسخگویی به سوالات به خرج ندهد.
2. در سنجش حوزههای مختلف کلمات یکسان زیادی به کار برده شده که ممکن است فرد در صورتی که خودش به تنهایی بخواهد پاسخگو باشد نتواند تفاوت بین حوزهها را تشخیص دهد.
3. به دلیل زیاد بودن سوالات زمان زیادی برای انجام آن نیاز است.
4. این آزمون بدون تفسیر تخصصی ممکن است گمراهکننده باشد و بهتنهایی برای تصمیمگیری نهایی کافی نیست.
مقایسه آزمون استرانگ با هالند
بر اساس آزمون هالند افراد دارای یکی از 6 نوع تیپ شخصیتی بیان شده میباشند. اینکه فرد در کدام یک از تیپهای شخصیتی قرار بگیرد ناشی از عواملی مانند :
1. وراثت
2. استعداد ژنتیکی
3. تاریخچه زندگی
4. تعاملات فرد با محیط
میباشد. هالند معتقد است چنانچه تیپ شخصیتی فرد با مسیر انتخاب شغل او یکسان باشد فرد از تناسب و آرامش برخوردار است. استرانگ هم در تفسیر آزمون خود از 6 تیپ شخصیتی هالند استفاده میکند. آزمون هالند فرم کوتاهتری از آزمون استرانگ دارد و گروههای مرتبط با یک شغل را در دستهبندیهای حداگانه طبقه بندی کرده است. اما تفسیر پاسخنامه آزمون استارنگ جامعتر و کاملتر است.
آزمون استرانگ برای چه کسانی مناسب نیست؟
1. انجام آزمون استرانگ برای افرادی که بهره هوشی پایینی دارند یا افراد دارای اختلال یادگیری و ADHD با حضور و کمک فرد متخصص اعتبار دارد.
2. افرادی که هنوز شناخت اولیهای از خود ندارند یا پاسخهای غیرواقعی میدهند، ممکن است نتیجه دقیقی دریافت نکنند.
3. انجام این آزمون توسط حود فرد اعتبار کافی ندارد.
چگونه از نتایج آزمون استرانگ بهترین استفاده را کنیم؟
در انجام آزمون سوالات را با دقت و توجه و تمرکز کافی پاسخ دهید و نتایج آزمون استرانگ را با نظرات تخصصی و کارشناسی متخصص مشاور شغلی باتجربه به کار ببریم.
